'ศูนย์ทนายสิทธิ' จี้ปล่อยตัว 'ศรีสุวรรณ' หลังถูกหิ้วก่อนทวงหมุดคณะราษฎร - กสม. ขอ จนท.ชี้แจง

'ศูนย์ทนายสิทธิฯ' จี้ปล่อยตัว 'ศรีสุวรรณ' หลังถูกหิ้วเข้าค่ายก่อนยื่นทวงหมุดคณะราษฎร กสม. ขอ จนท.แจงเหตุ ระบุ การขอทราบข้อมูลจากรัฐเป็นสิทธิที่ ปชช.ทำได้ 'นักกฎหมายสิทธิ' ร้องปล่อยตัวทันที จี้หยุดใช้อำนาจโดยอำเภอใจ ด้าน อธิบดีกรมศิลปากรปัดตอบ ยันไม่เกี่ยวกับ’กรมศิลปากร'

18 เม.ย. 2560 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ออกแถลงการณ์ เรียกร้องให้ปล่อยตัวศรีสุวรรณจากการควบคุมตัวไม่ชอบในทันที โดยระบุว่า ตามที่วันนี้ (18 เม.ย.60) สมาคมองค์กรพิทักษ์รัฐธรรมนูญไทย โดย ศรีสุวรรณ จรรยา เลขาธิการสมาคม ได้เข้ายื่นหนังสือต่อนายกรัฐมนตรีเพื่อขอให้ดำเนินการตรวจสอบการเปลี่ยน “หมุดคณะราษฎร” ที่ศูนย์รับเรื่องร้องเรียนทำเนียบรัฐบาล และเป็นเหตุให้เจ้าหน้าที่ทหารเข้าควบคุมตัว โดยล่าสุดยังไม่ทราบชะตากรรมของ ศรีสุวรรณ ว่าถูกควบคุมตัวไปไว้ที่ใด

ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนเห็นว่าการควบคุมตัวดังกล่าวเจ้าหน้าที่ทหารไม่มีฐานอำนาจทางกฎหมายใดในการควบคุมตัว การควบคุมตัวดังกล่าวเป็นการควบคุมตัวไม่ชอบด้วยกฎหมาย อันขัดต่อพันธกรณีในข้อ 9 ของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ซึ่งรับรองว่า “บุคคลทุกคนมีสิทธิในเสรีภาพและความปลอดภัยของร่างกาย  บุคคลจะถูกจับกุมหรือควบคุมโดยอำเภอใจมิได้” ทั้งนี้ประเทศไทยเป็นภาคีและมีพันธกรณีที่ต้องปฏิบัติตามกติกาดังกล่าว

“การยื่นจดหมายขอให้ตรวจสอบการกระทำความผิดนั้นเป็นสิทธิตามกฎหมายซึ่งประชาชนทั่วไปสามารถกระทำได้  ซึ่งโดยหลักแล้วเจ้าหน้าที่รัฐต้องเข้ามาตรวจสอบเหตุการณ์ดังกล่าว แต่เจ้าหน้าที่ทหารกลับดำเนินการในทางตรงกันข้ามโดยใช้กำลังเข้าควบคุมตัวผู้ยื่นจดหมายนั้น ซึ่งถือว่าเป็นการควบคุมตัวโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย การกระทำดังกล่าวนั้นยิ่งตอกย้ำให้เห็นว่าประเทศไทยขาดซึ่งสิทธิเสรีภาพในการแสดงออก  แม้กระทั่งการใช้ช่องทางการตรวจสอบที่รัฐจัดไว้ให้ก็ไม่สามารถกระทำได้ เราเรียกร้องให้ปล่อยศรีสุวรรณจากการควบคุมตัวไม่ชอบด้วยกฎหมายในทันที” เยาวลักษ์ อนุพันธุ์ หัวหน้าศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน กล่าว

กสม. ขอ จนท.แจงสาเหตุคุมตัว

ขณะที่ มติชนอออนไลน์ รายงานด้วยว่า อังคณา นีละไพจิตร กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ในฐานะประธานอนุกรรมการด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง กล่าวถึงกรณีนี้ด้วยว่า  การสอบถามหรือขอรับทราบข้อมูลจากรัฐในเรื่องสาธารณะนั้นถือเป็นสิทธิที่ประชาชนสามารถกระทำได้อยู่แล้ว เพราะไม่ใช่เรื่องที่เกี่ยวกับความมั่นคงของประเทศ แต่ก็ยังไม่ทราบว่าเจ้าหน้าที่มีการควบคุมตัวศรีสุวรรณด้วยเหตุผลใด มีสาเหตุมาจากอะไร หรือมีการตั้งข้อหาใดหรือไม่ ซึ่งตรงนี้อยากให้ทางเจ้าหน้าที่ออกมาชี้แจงถึงเหตุผลในการควบคุมตัวในครั้งนี้ เพราะบริเวณศูนย์บริการประชาชน สำนักงานสำนักปลัดนายกรัฐมนตรีนั้น เป็นพื้นที่ที่ประชาชนสามารถเข้าไปติดต่อได้ ไม่ใช่สถานที่ต้องห้ามแต่อย่างใด ดังนั้นการควบคุมตัวโดยไม่ชี้แจงเหตุผล อาจจะทำให้ประชาชนคนอื่นไม่กล้าที่จะเข้ายื่นเรื่องร้องเรียนกับศูนย์บริการประชาชน

'นักกฎหมายสิทธิ' ร้องปล่อยตัวทันที จี้หยุดใช้อำนาจโดยอำเภอใจ

ขณะที่ สมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน ได้ออกแถลงการณ์เรียกร้องให้ปล่อยตัว ศรีสุวรรณ ด้วยเช่นกัน โดยระบุว่า การยื่นหนังสือร้องเรียนร้องทุกข์ถือเป็นการดำเนินการตามครรลองปกติเมื่อประชาชนมีเรื่องเดือดร้อน ต้องการให้มีการตรวจสอบหรือต้องการเข้าถึงความยุติธรรม ซึ่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ก็ได้บัญญัติรับรองสิทธิของบุคคลในการที่จะเสนอเรื่องราวร้องทุกข์ต่อหน่วยงานของรัฐไว้ (มาตรา 41)  การยื่นหนังสือร้องเรียนจึงเป็นสิทธิที่ประชาชนพึงกระทำได้ ไม่ใช่การกระทำที่เข้าข่ายเป็นความผิดตามกฎหมาย เมื่อเป็นเช่นนี้ จึงไม่มีกฎหมายใดให้อำนาจแก่เจ้าหน้าที่ในการจับกุมควบคุมตัวบุคคลไว้ได้ ดังนั้น การที่เจ้าหน้าทที่ขัดขวางการดำเนินการยื่นหนังสือร้องเรียนด้วยการควบคุมตัวบุคคลไว้จึงเป็นการขัดขวางการเข้าถึงความยุติธรรมของประชาชนและละเมิดต่อรัฐธรรมนูญ

อีกทั้ง ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 และกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและการเมือง พ.ศ. 2509 ล้วนรับรองและคุ้มครองสิทธิในชีวิตและร่างกายของบุคคลซึ่งเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์ ที่โดยกำหนดห้ามไม่ให้จับกุมและควบคุมตัวบุคคลโดยอำเภอใจ การจับกุมบุคคลสามารถทำได้ต่อเมื่อมีคำสั่งหรือหมายของศาลหรือมีเหตุอย่างอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ การควบคุมตัวบุคคลไว้โดยไม่มีหมายของศาลและไม่มีกฎหมายบัญญัติให้อำนาจไว้จึงเป็นการกระทำที่ขัดต่อรัฐธรรมนูญและเข้าข่ายเป็นความผิดทางอาญา
 
สมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชนมีความเห็นว่า การจับกุมและควบคุมตัวบุคคลโดยอำเภอใจ รวมถึงการจับกุมและควบคุมตัวโดยอาศัยอำนาจตามคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 3/2558 และ 13/2559 ทำให้บุคคลไม่ได้รับการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพตามมาตรฐานที่ถูกกำหนดไว้โดยรัฐธรรมนูญและกฎหมายระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี อาทิ การไม่ได้รับแจ้งข้อกล่าวหาและเหตุผลในการจับกุม การไม่แจ้งสถานที่ควบคุมตัวให้ญาติและทนายความทราบ ซึ่งทำให้บุคคลที่ถูกจับกุมหรือควบคุมตัวไม่ได้การคุ้มครองของกฎหมาย และขาดหลักประกันสิทธิขั้นพื้นฐานต่างๆ อันอาจส่งผลให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงตามมา เช่น การทรมาน การถูกบังคับให้หายสาบสูญ เป็นต้น
 
สมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน จึงขอเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่รัฐเคารพต่อกฎหมายและรัฐธรรมนูญ ดังนี้ 1.  ให้ปล่อยตัว ศรีสุวรรณ โดยทันที รวมทั้งยุติการใช้อำนาจในการจับกุมหรือควบคุมตัวบุคคลโดยอำเภอใจในลักษณะเช่นนี้อีกในอนาคตด้วย 2. การใช้อำนาจในการจับกุมและควบคุมตัวบุคคล ต้องดำเนินการตามกระบวนการปกติที่ถูกกำหนดไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาเป็นสำคัญ เพื่อประกันสิทธิเสรีภาพและการเข้าถึงความยุติธรรมของประชาชน
 

กก.ญาติวีรชนพฤษภา 35 ร้องปล่อยตัว

นอกจากนี้ เมธา มาสขาว เลขาธิการคณะกรรมการญาติวีรชนพฤษภา 35 ได้ออกแถลงการณ์ ขอเรียกร้องให้ปล่อยตัวศรีสุวรรณ จรรยา โดยทันที เช่นกัน โดยระบุว่า รัฐบาลต้องปล่อยตัว ศรีสุวรรณ โดยทันที และหยุดหันมาควบคุมจับตานักศึกษาประชาชนในเรื่องนี้ โดยกลับไปทำหน้าที่ติดตามสืบสวนและสอบสวนหาคนผิดที่ขโมยทรัพย์สมบัติของชาติไป หมุดคณะราษฎรว่าหายไปไหน ถูกใครขโมยไปที่ใด รัฐบาลต้องมีคำตอบ เจ้าหน้าที่ตำรวจต้องรับผิดชอบ และคนกลุ่มใดเอาหมุดอื่นมาฝังแทนโดยการทุบทำลายทรัพย์สินราชการซึ่งอยู่ไม่ห่างจากลานพระบรมรูปทรงม้าเท่าใดนัก มีเจ้าหน้าที่รัฐเกี่ยวข้องและละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายหรือไม่ รัฐบาลต้องหาคำตอบเพื่อให้ความกระจ่างแก่สังคม หรืออาจจะเป็นพวกค้าวัตถุโบราณก็ได้
 
เลขาธิการคณะกรรมการญาติวีรชนพฤษภา 35 ระบุด้วยว่า หมุดคณะราษฎร หรือหมุดก่อกำเนิดรัฐธรรมนูญ 2475 เป็น "สมบัติของชาติ" ที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์อันประเมินค่าไม่ได้ ถือเป็น "โบราณวัตถุ" ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งของประวัติศาสตร์ชาติไทย ที่กรมศิลปากรและรัฐบาลจะต้องอนุรักษ์บำรุงรักษาไว้ เพื่อเป็นเกียรติประวัติของประเทศต่อไป เฉกเช่นเดียวกับโบราณสถาน อนุสรณ์สถาน อนุสาวรีย์ต่างๆ ที่สร้างขึ้นมาเพื่อจารึกประวัติศาสตร์และอนุสรณ์เตือนความทรงจำสังคม
 
"รัฐบาลจะเพิกเฉยต่อเรื่องนี้ไม่ได้ เช่นเดียวกับเรื่องคอร์รัปชั่น รัฐบาลต้องสนับสนุนประชาชนที่ลุกขึ้นมาตรวจสอบ เพื่อสร้างความโปร่งใส่ของประเทศและรัฐบาล ไม่ใช่ส่งทหารไปติดตาม-คุกคามดังที่ผ่านมา ดังที่เกิดกับ ศรีสุวรรณ จรรยา และวีระ สมความคิด ในเวลานี้" เมธา ระบุตอนท้าย
 
โพสต์ทูเดย์ รายงานด้วยว่า อนันต์ ชู โชติ อธิบดีกรมศิลปากร ปฏิเสธตอบกรณีหมุดคณะราษฎรบริเวณลานพระบรมรูปทรงม้าหายไป และกล่าวเพียงว่า "เรื่องนี้ไม่เกี่ยวข้องๆ"  ก่อนเดินออกจากบริเวณไป