ฝ่ายโหวต 'Yes' ประกาศชัยชนะอย่างไม่เป็นทางการ ในประชามติเพิ่มอำนาจประธานาธิบดีตุรกี

พรรครัฐบาลตุรกีที่หนุนการแก้รัฐธรรมนูญให้อำนาจประธานาธิบดีมากขึ้นประกาศชัยชนะหลังผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการจากคณะกรรมการการเลือกตั้งระบุให้ฝ่ายโหวต "เยส" ชนะประชามติ ด้วยคะแนนเสียงร้อยละ 51.3 ท่ามการกลางทักท้วงของพรรคฝ่ายต่อต้านการแก้ไขรธน. ประชาชนบางส่วนก็ประท้วงด้วยการตีหม้อและกระทะที่หน้าต่าง

ประธานธิบดีเรเซป ตอยยิบ เออร์โดกัน

ที่มาภาพจาก rt_erdogan

17 เม.ย. 2560 ตุรกีมีการลงประชามติแก้ไขรัฐธรรมนูญให้ยกเลิกการมีรัฐสภาและถูกมองว่าเป็นการเพิ่มอำนาจประธานาธิบดี ในช่วงวันที่ 16 เม.ย. ที่ผ่านมาตามเวลาของตุรกี ซึ่งฝ่ายรัฐบาลตุรกีที่สนับสนุนให้มีการโหวต "เยส" เพื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญได้รับชัยชนะ

ในช่วงเวลาราว 1 ทุ่มวันอาทิตย์นายกรัฐมนตรี บินาลี ยิลดิริม ประกาศอ้างว่าฝ่ายสนับสนุนแก้ไขรัฐธรรมนูญได้รับชัยชนะ ในการลงประชามติหลังจากที่มีการนับคะแนนไปแล้วร้อยละ 99 โดยอ้างถึงผลคะแนนว่าพวกเขานำอยู่ด้วยคะแนนโหวต "เยส" ร้อยละ 51.3 ส่วนคะแนนโหวต "โน" ร้อยละ 48.7

ยิลดิริมกล่าวของคุณประชาชนตุรกีที่มาร่วมโหวตในครั้งนี้รวมถึงคนที่โหวตจากต่างประเทศ และเรียกร้องให้ตุรกีมีความสามัคคี โดยบอกว่าการแก้รัฐธรรมนูญนี้จะทำให้เกิด "ประชาธิปไตยที่แท้จริง" ในตุรกีเนื่องจาก "การมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันได้โดยไม่พยายามครอบงำกัน" แต่ในคำปราศรัยของยิลดิริมก็ระบุว่า "พวกเราคือพี่น้องในร่างเดียวกันที่กำลังยืนต่อกรกับพวกคนทรยศ"

ประธานาธิบดีเรเซป ตอยยิบ เออร์โดกัน เป็นผู้ที่มีอำนาจในตุรกีมากนานสนับสนุนให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญในครั้งนี้โดยนอกจากจะมีการยกเลิกรัฐสภาในแบบเดิมเปลี่ยนเป็นระบบการบริหารผ่านประธานาธิบดี (executive presidency) แล้วยังมีการให้อำนาจประธานาธิบดีในการแต่งตั้งและปลดรัฐมนตรีออก อีกทั้งยังสั่งปลดหรือแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ระดับสูงรวมถึงเจ้าหน้าที่ศาลได้ นอกจากนี้ยังให้ประธานาธิบดีอยู่ในตำแหน่งได้ 5 ปี และยังคงดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคการเมืองไปในเวลาเดียวกันได้ 

ซึ่งการแก้ไขรัฐธรรมนูญในครั้งนี้ถูกมองว่าเป็นการให้อำนาจประธานาธิบดีมากเกินไป ขณะที่ฝ่ายรัฐบาลตุรกีอ้างว่าพวกเขาต้องแก้ไขรัฐธรรมนูญใหม่เพื่อทำให้ตุรกีเข้มแข็งขึ้น โดยนอกจากที่กล่าวถึงข้างต้นแล้วพรรครัฐบาลยังจะแก้ไขรัฐธรรมนูญให้ประธานาธิบดีมีอำนาจสั่งยุบสภา ออกบัญญัติบริหารพิเศษ และประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินได้

ถึงแม้ว่าฝ่ายรัฐบาลจะอ้างว่าผลการลงประชามตินั้นพวกเขาชนะแน่นอนแล้วแม้จะอย่างไม่เป็นทางการแต่ฝ่ายค้านอย่างพรรคซีเอชพี (CHP) และพรรคสายหนุนชาวเคิร์ดอย่างพรรคเอชดีพี (HDP) รวมถึงประชาชนบางส่วนก็ประท้วงผลการลงประชามติในครั้งนี้ โดยมีประชาชนส่วนหนึงในอีสตันบูลพากันตีหม้อและกระทะทีหน้าต่างเพื่อประท้วงผลการลงประชามติ

ขณะที่ฝ่ายพรรคเอชดีพีโต้แย้งว่าฝ่ายรัฐบาลนำเสนอผลการนับคะแนนโดยที่พูดถึงจำนวนคะแนนที่ถูกนับไปแล้วเกินจริงจากตัวเลขทางการ การทำเช่นนี้อาจจะส่งผลให้เกิดการ "ชี้นำการรับรู้ของประชาชน" นอกจากนี้ยังมีการอนุญาตให้มีใบลงคะแนนที่ไม่ได้รับตราประทับก็ชวนให้เกิดข้อกังขาในเรื่องผลการลงประชามติเช่นกัน พวกเขาเรียกร้องให้คอยติดตามผลที่แท้จริงและผลการลงประชามติในตุรกียังไม่สิ้นสุด

ซาดี กูเวน หัวหน้าทางคณะกรรมการการเลือกตั้งของตุรกีประกาศผลอย่างไม่เป็นทางการในเวลาต่อมาว่าฝ่ายโหวต "เยส" ได้รับชัยชนะโดยมีคะแนนนำฝ่ายโหวต "โน" ราว 1.2 ล้านคะแนน กูเวนกล่าวอีกว่าเขาอนุญาตให้บัตรที่ไม่มีตราประทับยังคงนับว่าได้คะแนน เว้นแต่สามารถพิสูจน์ได้ว่ามีการทุจริต โดยที่พรรคเอเคที่เป็นพรรครัฐบาลตุรกีกล่าวว่าเจ้าหน้าที่ทางการละเลยไม่ได้ปั้มตราบัตรลงคะแนนบางส่วน กูเวนบอกอีกว่าจะมีการประกาศผลอย่างเป็นทางการภายในอีก 11-12 วันหลังจากนี้ 

อย่างไรก็ตามในช่วงที่มีการหาเสียงก่อนลงประชามติฝ่ายรัฐบาลตุรกีก็ถูกกล่าวหาว่ามีการพยายามปิดกั้นฝ่ายรณรงค์โหวต "โน" จากที่ฝ่ายรัฐบาลตุรกีเคยกล่าวต่อหน้าสาธารณชนหลายครั้งว่าการพูดว่า "ไม่" เป็นส่งที่ "ผู้ก่อการร้าย" ทำกัน จนทำให้เกิดบรรยากาศคนหวาดกลัวจะส่งเสริมให้โหวตคัดค้านการแก้รัฐธรรมนูญนี้

ถ้าหากฝ่ายโหวตสนับสนุนชนะอย่างเป็นทางการในการลงประชามติครั้งนี้ รัฐธรรมนูญหลังแก้ไขแล้วจะถูกนำมาบังคับใช้หลังจากการเลือกตั้งประธานาธิบดีและการเลือกตั้งสมาชิกรัฐสภาในปี 2562

 

เรียบเรียงจาก

Turkey referendum: most votes counted as Erdoğan lead narrows – live, The Guardian, 16-04-2017

https://www.theguardian.com/world/live/2017/apr/16/turkey-referendum-recep-tayyip-erdogan-votes-presidential-powers

In run-up to referendum, Turks can say anything but 'no', Al-Monitor, 17-02-2017

http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2017/02/turkey-referendum-erdogan-tone-policing-backfires.html

Turkey referendum: Erdogan's AK Party claims victory, Aljazeera, 17-04-2017

http://www.aljazeera.com/news/2017/04/turkey-referendum-ak-party-claims-victory-170416162645193.html

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก

https://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_constitutional_referendum,_2017